Το πιο όμορφο ταξίδι
25 Ιανουαρίου 2018
Όταν, εάν, τώρα
26 Ιανουαρίου 2018

Αφουγκράζομαι τα συναισθήματά μου

Ένας άνθρωπος που μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον, όπου οι άλλοι αδυνατούσαν να αναλάβουν την ευθύνη για τα λάθη τους, νιώθει ένοχος. Αμφιβάλλει, δεν νιώθει σίγουρος για αυτά που βλέπει, που αισθάνεται, που σκέφτεται. Φαντάζεται ότι θα επικριθεί, ότι θα απορριφθεί.

Βρίσκεται σε μια διαπραγμάτευση όπου συνεχώς παζαρεύει μέσα του. Μήπως έχω άδικο; Μήπως φταίω; Μήπως να δώσω μια ακόμα ευκαιρία, να δικαιολογήσω ή και να απωθήσω τα συναισθήματά μου, ακόμα κι αν αυτό με οδηγήσει στη θλίψη;

Παραπονιέται, θυμώνει, απογοητεύεται, επικρίνει τον εαυτό του, αμφιβάλλει για την αξία του.

Παρότι δυσφορεί, δεν του είναι εύκολο να διαφοροποιηθεί από την ενοχή που νιώθει. Το να αναλαμβάνει την ευθύνη για τα λάθη των άλλων, να προσπαθεί να τους αλλάξει, είναι κάτι οικείο. Να εμπιστευτεί την αξία του και να αναλάβει τη δική του ευθύνη είναι κάτι άγνωστο.

Με τους ανθρώπους που αλληλεπιδρά δημιουργεί σχέσεις έντασης όπου όμως δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς αυτόν τον τύπο σχέσης. Όταν ήταν παιδί το παράπονό του ήταν ότι ότι οι άλλοι δεν αναγνώριζαν τα λάθη τους ώστε να μετανοήσουν και να αλλάξουν τις συμπεριφορές τους προκειμένου η σύνδεση να δίνει χαρά και ηρεμία. Η ανάγκη του δεν ικανοποιήθηκε και ο θυμός παραμένει μέσα του να θυμίζει την έλλειψη. Αυτός ο θυμός τον κάνει να σχετίζεται με τρόπο που τον αναπαράγει. Είτε οι άλλοι δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη τους ή εκείνος δεν αναλαμβάνει την ευθύνη να ζήσει με τρόπο που επιθυμεί.

Νιώθοντας ενοχή δεν βοηθιέται ώστε να νοιαστεί πραγματικά για τις ανάγκες του, να δώσει την φροντίδα του σε ό,τι η σύνδεση μαζί του ρέει και οι επιθυμίες είναι κοινές. Αναλώνεται σε ό,τι είναι κόντρα στην επιθυμία του, σε ό,τι η ενασχόληση μαζί του τον απομακρύνει από την ευθύνη προς τον εαυτό του, από τη συνείδησή του για ό,τι νοιάζεται.

Πως να δώσει την προσοχή του σε ό,τι τον ενδιαφέρει πραγματικά, σε ό,τι η σύνδεση μαζί του τον ενώνει με τον εαυτό του, η αφοσίωση του τον κάνει να αφοσιώνεται ακόμα περισσότερο στους στόχους και στη δημιουργικότητά του;

Ένα μικρό παιδί μέσα του λέει: “Φταίτε, πρέπει να το παραδεχτείτε για να προχωρήσω εγώ. Να μετανιώσετε, να αλλάξετε τις συμπεριφορές σας, να πάρετε την ευθύνη πάνω σας, ώστε να μην την κουβαλώ εγώ.” Η νοσταλγία για το παρελθόν, για ένα διαφορετικό παρελθόν, τον κάνει να γυρίζει πίσω με παράπονο, θυμό, απογοήτευση.

Το να αποδεχτεί ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει, σημαίνει να αγκαλιάσει αυτά τα συναισθήματα. Να μην τα πολεμά αλλά να τα αποδεχτεί κατανοώντας τα. Να συγχωρήσει τον εαυτό του που τα ένιωθε τόσο καιρό. Να κατανοήσει και τους άλλους που δεν γνώριζαν, δεν μπορούσαν.

Το μικρό παιδί επιζητά την τελειότητα. Θέλει τους γονείς τέλειους, χωρίς λάθη, κάτι που το βοηθά να χτίσει μια επαρκή εικόνα. Η ιδέα ότι οι γονείς κάνουν λάθη τον φέρνει σε επαφή με την έλλειψη τους, με τις ατέλειές τους. Ο ενήλικας μπορεί να δεχτεί τις ατέλειες, μαθαίνει να υπάρχει με αυτές γιατί και στις ατέλειες ορίζει τον εαυτό του. Το μικρό παιδί όμως αντιδρά. “Θέλω εσύ να γίνεις το παράδειγμα για μένα”. Ο ώριμος εαυτός μας προχωρά στο δικό του δρόμο δημιουργώντας τον. Διαφοροποιείται, αυτονομείται, κρατά αναμνήσεις που τον βοηθούν στη σύνδεση με τον εαυτό του και με τους άλλους.  Το μικρό παιδί επιζητά την εξάρτηση, καταφεύγει στην αντίδραση. Νιώθει ενοχές για κάθε πρωτοβουλία που παίρνει, γιατί στην πραγματικότητα ενοχοποιεί τους άλλους που δεν είναι όπως θα ήθελε. Που δεν ταιριάζουν στην εξιδανικευμένη εικόνα του για να δημιουργήσει το δικό του ιδεώδες.

Το μικρό παιδί θέλει μια παρέα για αυτό λειτουργεί έτσι. Μπορεί να θυμώνει, να αντιδρά, να επιτίθεται, να εξαρτάται, να απειλεί, να εκβιάζει, να γίνεται ένα ς ηθοποιός που παίζει το δράμα του ωστε να το εκφράσει και να ακουστεί. Θέλει όμως μια παρέα για αυτό λειτουργεί έτσι. Και έχει κι αυτό τη γοητεία του.

Ωριμάζοντας, ανακαλύπτουμε ότι τα καταφέρνουμε και μόνοι μας. Χωρίς την ανάγκη να αλλάξουμε τους άλλους για να έχουμε μια παρέα. Ούτε εξιδανικεύουμε για να νιώθουμε όμορφα με τη δική μας εικόνα. Αλλά ούτε και υποτιμάμε όταν οι άλλοι δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες μας.

Αποφασίζουμε, επιλέγουμε, συνδεόμαστε, διαφοροποιούμαστε. Δεν το κάνουμε όμως επειδή θέλουμε μια παρέα. Ούτε για να διορθώσουμε τους άλλους. Αλλά γιατί η κάθε σύνδεση δημιουργεί κάτι θετικό και στους δυο μας. Όταν την βλέπουμε όπως είναι για αυτό που είναι. Όταν δεν την χρησιμοποιούμε, υποσυνείδητα βέβαια, για να εναποθέσουμε όποια συναισθήματα έχουμε απο το παρελθόν σε εκκρεμότητα.

Η κάθε σύνδεση μας δίνει χαρά. Τίποτα δεν είναι λάθος. Καθετί που έρχεται στη ζωή μας, πρόσωπα, πλάσματα, αντικείμενα έρχεται για κάποιο λόγο. Ένα μάθημα, ένα δώρο, μια συνειδητοποίηση.

Αποχαιρετώντας την ανάγκη να βιώσουμε το παρελθόν για να το διορθώσουμε, κατανοούμε το παιδί μέσα μας που λειτουργούσε έτσι. Του αναγνωρίζουμε πως ό,τι έκανε από ανάγκη για σύνδεση το έκανε. Από ανάγκη να βοηθήσει τους άλλους, από έγνοια για εκείνους. Από φόβο πως αν έβαζε τα όρια του θα προκαλούσε την άρνηση ή την απογοήτευση των άλλων.

Αν έβαζε τα όρια του θα ανακάλυπτε πως την ασφάλεια τη δημιουργούμε μόνοι μας μέσα μας και τη χαρά με τη σύνδεση με ό,τι σέβεται τις ανάγκες και τα όρια μας. Δεν ήταν όμως έτοιμο για αυτό. Γιατί η ανάγκη του για παρέα ώστε να αποενοχοποιηθεί και να αποενοχοποιήσει ήταν μεγαλύτερη.

Είναι ωραίο να είσαι παιδί. Έχεις ανάγκη τους άλλους. Ακόμα και αν κάνεις λάθη, κάνουν λάθη και εκείνοι. Λάθη στον τρόπο που σχετίζεσαι, που σχετίζονται. Που συνδέεστε και δεσμεύεστε. Θυμώνεις, απογοητεύεσαι, παραπονιέσαι, είσαι εκεί όμως. Δεν υπάρχει σεβασμός, δεν υπάρχει πραγματική εκτίμηση, η επιβεβαίωση όμως κρατά αυτό το παιδί ζωντανό μέσα σου να ελπίζει. Και τι θα γινόμαστε χωρίς ελπίδα;

Είναι ωραίο να είμαστε ενήλικες. Έχει ευθύνη βέβαια. Έχει περισσότερο κόπο. Έχει και μοναξιά κάποιες φορές. Έχει όμως και καλή παρέα. Εκείνη την παρέα που ωριμάζουμε μαζί. Που κάνουμε πράγματα που τα θέλουμε και οι δυο. Που περνάμε όμορφα μόνοι μας και μετά συναντιόμαστε και μοιραζόμαστε. Που θέλουμε τα ίδια πράγματα όσο αφορά στη σχέση. Και εκείνα τα διαφορετικά, που αφορούν στα ενδιαφέροντα, τα ερωτευόμαστε πάλι και πάλι.

Όταν δεν επικρίνουμε το λάθος, αφοσιωνόμαστε σε ό,τι μας κάνει καλό. Καλό στην καρδιά και στην ψυχή μας. Σε ό,τι μας συνδέει με καθετί στη ζωή μας που ανταμώνουμε μαζί του όχι χωρίς λόγο αλλά γιατί έρχεται σα δώρο στη ζωή μας.

Αγγελική Μπολουδάκη