Ο δημιουργικός εαυτός
5 Μαΐου 2020
Ένα κύμα που κυλάει είμαστε
9 Μαΐου 2020

Κατανόηση και αντιμετώπιση των συναισθημάτων

Τα συναισθήματα και η αντίληψή μας για αυτά είναι σημαντικοί οδηγοί μας στη ζωή, και η εσωτερική μας ανάπτυξη συνδέεται στενά με τον τρόπο που τα κατανοούμε. Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί λόγοι που μπορούν να μας δυσκολέψουν στην αναγνώριση και κατανόηση τους. Οι συναισθηματικές εμπειρίες από το παρελθόν, ιδίως αυτές που δεν έχουν επεξεργαστεί, μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα συναισθήματά μας.

Μπορεί, για παράδειγμα, όταν ήσασταν παιδί, να μην αισθανθήκατε την ανταπόκριση που είχατε ανάγκη. Στη σύνδεσή σας με τους άλλους, υποσυνείδητα, επιδιώκετε την αναγνώριση της αξίας σας, την απόδειξη ότι αξίζετε την ανταπόκριση. Επιλέγετε ανθρώπους που δεν μπορούν να δεσμευτούν, παρότι επιβεβαιώνουν την αξία σας. Κατανοώντας τα συναισθήματα που νιώσατε τότε, και επιβεβαιώνοντας την αξία σας, το αίτημά σας αλλάζει και γίνεται αίτημα σύνδεσης και συντροφικότητας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, αποφεύγουμε τα επώδυνα συναισθήματα. Η αποφυγή αυτών των συναισθημάτων κάνει τα συναισθήματα να επιστρέφουν και να μας επηρεάζουν. Αν, για παράδειγμα, νιώσαμε πόνο και τον απωθήσαμε, λειτουργούμε με τρόπο που αυτός ο πόνος επαναλαμβάνεται, για να τον νιώσουμε, να τον αντιμετωπίσουμε, να τον θεραπεύσουμε.

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε και να επεξεργαστούμε τα συναισθήματα και τις ανάγκες που αυτά αντιπροσωπεύουν. Οι παιδικές ανάγκες που δεν ικανοποιήθηκαν, όπως η ανάγκη για σεβασμό, αποδοχή και αναγνώριση, μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούμε στις σχέσεις μας. Εάν δεν έχουμε επεξεργαστεί τις αρνητικές εμπειρίες από το παρελθόν, τότε εκείνο που αναζητάμε είναι η απόδειξη ότι αξίζουμε το σεβασμό, την αποδοχή, την αναγνώριση. Αναζητάμε την επιβεβαίωση στην επιβεβαίωση και όχι τη σύνδεση, τη δέσμευση, σε ένα μαζί που δημιουργούμε μαζί. Όταν αγκαλιάζουμε τα συναισθήματα που νιώσαμε στο παρελθόν, δεν αναζητάμε την απόδειξη στους άλλους. Νιώθοντας κατανόηση, επιδιώκουμε τη σύνδεση όπου είναι εφικτή.

Όταν αναγνωρίζουμε τους ρόλους που υιοθετήσαμε από ανάγκη για προστασία και επιβίωση, είναι πιο εύκολο να κατανοήσουμε τις συμπεριφορές μας. Δεν νιώθουμε ότι είναι απαραίτητοι, κάτι που μας επιτρέπει να αναπτύξουμε την αυθεντικότητά μας και να συνδεθούμε με τους άλλους με ειλικρίνεια και ευγνωμοσύνη.

Όταν αναζητάμε την απόδειξη για αυτό που είμαστε και αξίζουμε, δεν είμαστε αυθεντικοί. Κάνουμε συμβιβασμούς, υποχωρήσεις, εκπτώσεις στην αξία μας. Επικρίνουμε τον εαυτό μας, νομίζοντας πως αν ο άλλος δει τον ατελή εαυτό μας δεν θα μας θέλει. Ετσι όμως δεν μας σεβόμαστε.

Αν, για παράδειγμα, το αίτημά σας είναι «αν με αγαπήσεις, έχω αξία, υπάρχω», προσεγγίζετε τους άλλους για να αγαπηθείτε και να αποκτήσετε αξία στα μάτια τους. Αν το αίτημά σας είναι: «Θέλω να συνδεθώ μαζί σου, με συνέχεια, συνέπεια και υπευθυνότητα. Εσείς το θέλεις, μπορείς να ανταποκριθείς με ακεραιότητα;» λειτουργείτε ισότιμα, εκτιμώντας την ισοτιμία στην ανταπόκριση, όπου υπάρχει δυνατότητα να υπάρξει.

Έχουμε ευθύνη για τη ζωή μας, για τον τρόπο που κατανοούμε και διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας. Όταν αναπαράγουμε ένα συναίσθημα από το παρελθόν, απομακρυνόμαστε από τη δυνατότητά μας να επικοινωνήσουμε και να συνδεθούμε. Όταν συνειδητοποιούμε τους ρόλους και τις κατασκευές που υιοθετήσαμε για να προστατευτούμε ή να επιβιώσουμε στις δυσλειτουργικές σχέσεις του παρελθόντος, μπορούμε πιο εύκολα να εξερευνήσουμε με αυθεντικό τρόπο τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας.

Οι παιδικές ανάγκες και οι επιθυμίες απαιτούν εξάρτηση χωρίς κριτήρια επιλογής, ενώ οι ώριμες απαιτήσεις και επιθυμίες έχουν αίτημα την επικοινωνία και τη σύνδεση με τρόπο που είναι εφικτές εκεί όπου υπάρχει η δυνατότητα.

Όταν αντιμετωπίζουμε και επεξεργαζόμαστε τα συναισθήματα μας, μπορούμε να απελευθερωθούμε από την ανάγκη για επιβεβαίωση από τους άλλους και να αναζητήσουμε πιο υγιείς τρόπους σύνδεσης.

Η διαφορά μεταξύ των παιδικών αναγκών και των απαιτήσεων είναι σημαντική. Ενώ τα παιδικά συναισθήματα απαιτούν συχνά αναγνώριση και αγάπη χωρίς όρους, οι ώριμες σχέσεις βασίζονται στην εποικοδομητική επικοινωνία και την ισοτιμία. Αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε ποιες ανάγκες εξυπηρετούνται με διαφορετικούς τρόπους στις σχέσεις μας.

Η εξερεύνηση του παρελθόντος μας και η αναγνώριση των συναισθημάτων και των αναγκών μας μπορούν να οδηγήσουν σε πιο αυθεντικές και ικανοποιητικές σχέσεις.

Όταν αφήνουμε πίσω τους ρόλους μας, που υποδυθήκαμε από ανάγκη και επιβίωση, βασιζόμαστε στην αυθεντικότητά μας, εκφράζουμε συναισθήματα που αφορούν στην επιθυμία για σύνδεση, συνδεόμαστε με τους άλλους με ειλικρίνεια και ευγνωμοσύνη.

Αγγελική Μπολουδάκη