Το παιδί βρίσκει τον εαυτό του σε αυτά που κοιτάζει ο γονιός του σε αυτό
10 Ιουλίου 2018
Μερικές φορές, όταν κάνεις ησυχία και επικεντρωθείς και ακούσεις πραγματικά, μπορείς να αντιληφθείς την αληθινή σου επιθυμία
12 Ιουλίου 2018

Ο ελεύθερος και ανεξάρτητος αυθεντικός εαυτός

Ο άνθρωπος που αισθάνεται ελευθερία και ανεξαρτησία να είναι ο αυθεντικός του εαυτός είναι υγιής.

Όταν ήμασταν παιδιά, η εξάρτηση από το οικογενειακό μας περιβάλλον ήταν μια μορφή σχέσης που μας δημιουργούσε ασφάλεια. Παρότι δεν γνωρίζαμε την αλήθεια μας ούτε τις δυνατότητές μας, νιώθαμε εμπιστοσύνη που κάποιος άλλος θα αναλάμβανε την ευθύνη για μας. Ταυτιζόμασταν, αντιγράφαμε, συνθέταμε όπως νομίζαμε, αναζητώντας όμως πάντα την αυθεντικότητά μας.

Μεγαλώνοντας και κυρίως ωριμάζοντας, συνειδητοποιούμε ότι είμαστε μόνοι μας, αντιμέτωποι με προκλήσεις όπως και με κινδύνους, κάτι που μας δημιουργεί άγχος και ανασφάλεια. Προκειμένου να αποφύγουμε το αίσθημα μοναξιάς και αδυναμίας, τείνουμε να συγχωνευτούμε με τους άλλους, χάνοντας όμως έτσι την ατομικότητά μας.

Επιδιώκουμε να ξαναζήσουμε τα ίδια συναισθήματα που ζήσαμε ως παιδιά και όχι να διατηρήσουμε την αυθεντικότητα της προσωπικής μας αλήθειας και να καλλιεργήσουμε την αυθεντικότητα στις σχέσεις μας.

Όσο όμως και να εξαρτάται κάποιος, δεν μπορεί να αναβιώσει τα ίδια συναισθήματα που έζησε στην οικογένειά του ως παιδί. Δεν είναι δυνατό να επιστρέψει στη μήτρα της μητέρας του, για να “απολαύσει” τα ίδια συναισθήματα που αισθάνθηκε τότε.

Αντίθετα, κάθε εξαρτητική προσπάθεια στην κατεύθυνση αυτή μοιάζει με υποταγή, με περιορισμό της ατομικότητάς του, κάτι που επιδρά στην ακεραιότητα και στη δύναμη του εαυτού του.

Ο άνθρωπος δημιουργώντας εξαρτητικές συνθήκες στη ζωή του αρχικά αισθάνεται επιφανειακή σιγουριά και ικανοποίηση, στην πορεία όμως συνειδητοποιεί ότι δεν νιώθει ελεύθερος να είναι ο αυθεντικός του εαυτός σε αυτές. Αισθάνεται καλά όσο προσκολλάται στους άλλους, σε ένα αδιαίρετο σχήμα μαζί τους, νομίζοντας ότι έτσι ξαναζεί την ασφάλεια που ένιωσε ως παιδί, δεν νιώθει όμως ελεύθερος να δημιουργήσει όπως πραγματικά του αξίζει και όταν το κάνει, αισθάνεται ένοχος που τολμά. Αναλώνεται στο να καθησυχάσει τα συναισθήματα από την ενοχή όπως και στο να προσπαθήσει να εξηγήσει στους ανθρώπους με τους οποίους σχετίζεται το δικαίωμά του στην ελευθερία της αλήθειάς του.

Ο ελεύθερος άνθρωπος αναπτύσσει τον εαυτό του χωρίς να εμποδίζεται ούτε από τον εαυτό του ούτε φυσικά από τις σχέσεις του. Αισθάνεται ελεύθερος να δημιουργήσει, να χαρεί, να ανακαλύψει τον εαυτό του, να δημιουργήσει σχέσεις που τον βοηθούν σε αυτό που δύναται να γίνει, γιατί και οι ίδιοι εξελίσσονται και βελτιώνονται στην κατεύθυνση της δικής τους αλήθειας αλλά και γιατί ενισχύεται στην αλήθειά του από αυτό που βλέπουν σε εκείνον. Στις σχέσεις τους αυτό που τους ενδιαφέρει δεν είναι να είναι εξαρτητικά μαζί, καλύπτοντας ο ένας τις εξαρτητικές ανάγκες του άλλου, τις αυταπάτες και τις προσδοκίες τους, αλλά το ότι αναπτύσσουν την εσωτερική τους δύναμη και τη δημιουργικότητά τους ο καθένας και η σχέση τους τους βοηθά στην ωρίμασή τους όπως και στην σύνδεση τους με τον υπόλοιπο κόσμο.

Για να επιτευχθεί η διαδικασία εξατομίκευσης, για να καταλάβει, δηλαδή, και να αναπτύξει τις έμφυτες ατομικές δυνατότητες της ψυχής του, χρειάζεται να έρθει σε επαφή με την αλήθεια του και να ξεχωρίσει τις δυνατότητές του από τις εγωκεντρικές και ναρκισσιστικές του τάσεις όπως και από  ταυτίσεις με ρόλους που δεν τον εκφράζουν πραγματικά.

Όσο πιο ελεύθερος νιώθει κάποιος να είναι ο αληθινός του εαυτός, τόσο περισσότερο έρχεται σε επαφή με φόβους, αμφιβολίες και αγωνίες. Αν αγκαλιάσει αυτά τα συναισθήματα και τα κατανοήσει, τόσο δεν θα καταφύγει σε συνθήκες υποταγής, σε αντιστάσεις και απωθήσεις, στην απόκρυψη των δημιουργικών του πλευρών, σε εξαρτητικές καταστάσεις αναζητώντας παρηγοριά σε γονικά υποκατάστατα, όπου η πραγματική του ταυτότητα δεν μπορεί να υπάρξει.

Το να έρθει βέβαια σε επαφή με την ελευθερία του προϋποθέτει ότι θα έχει αντιμετωπίσει την ενοχή που νιώθει το παιδί μέσα του, όπου για κάθε προσωπική του υπέρβασή θα έπρεπε να απολογηθεί στους γονείς του. Αν δεν μετουσιώσει την ενοχή σε έγνοια για τον εαυτό του, θα αισθάνεται μετέωρος και θα αντιμετωπίζει με τρόμο και καχυποψία κάθε είδους ελευθερίας και αυθεντικότητας. Κάθε υπέρβασή του θα τον κάνει από τη μια να εξαρτάται απολογούμενος από την άλλη να αποσύρεται τρομαγμένος προσπαθώντας να προστατέψει την ακεραιότητά του.

Ο άνθρωπος γεννήθηκε για να είναι ελεύθερος και να εκτιμά τα  αυθεντικά του συναισθήματα, τα οποία ενισχύουν τη δύναμη, την ακεραιότητά, την προστασία της αλήθειάς του.

Αγγελική Μπολουδάκη – Ειδικός Ψυχικής Υγείας