Η πληγή θρέφει, τα χείλη της σμίγουν αργά σαν αυλαία βυσσινιά κι ύστερα από χρόνους στη θέση της μένει ένα σημάδι, μια ρόδινη ουλή που σκύβει και τη φιλάει
25 Φεβρουαρίου 2020
Να θυμάστε ότι λέτε «ναι» στον εαυτό σας, κάθε φορά που λέτε «όχι» κάπου αλλού
26 Φεβρουαρίου 2020

Τα όρια προστατεύουν τις σχέσεις μας

Κάθε άνθρωπος μπορεί να συμπορευτεί με την επιθυμία του στις σχέσεις του, όταν σέβεται και εκτιμά τον εαυτό του. Όταν, δηλαδή, έχει όρια.

Τα όρια δημιουργούν μια νοητή γραμμή γύρω από σένα που σε προστατεύει.  Προστατεύει τόσο εσένα όσο και ό,τι προσεγγίζεις, γιατί το σέβεσαι όπως σέβεσαι τον εαυτό σου.

Τι συμβαίνει όμως όταν πλησιάζεις τους άλλους, χωρίς αυτήν την νοητή γραμμή να σε προστατεύει και να προστατεύει και τις σχέσεις σου ταυτόχρονα;

Τι συμβαίνει όταν προσεγγίζεις τους άλλους χωρίς να σέβεσαι τα όρια σου και τα όρια των άλλων αλλά επιβάλεις αυτό που είσαι ή ανέχεσαι να σου επιβάλλονται οι άλλοι;

Χάνοντας τα όρια σου, χάνεις το σεβασμό στην προσωπικότητά σου. Αν δείχνεις στον άλλον ότι δεν σέβεσαι τον εαυτό σου, πιθανά να μη σε σεβαστεί, γιατί θα νομίζει ότι αυτό που σου αξίζει είναι η έλλειψη σεβασμού. Δεν προστατεύεις τον εαυτό σου δείχνοντας αυτά που θέλεις για να είσαι καλά, όπως και αυτά που δεν θέλεις και βέβαια δεν προστατεύεις τον άλλον άνθρωπο, ο οποίος νομίζει ότι μπαίνει σε μια περιοχή που επιτρέπονται τα πάντα.

Χάνοντας τα όρια σου, δεν εκτιμάς την αξία σου. Δίνεις στον άλλον την εντύπωση ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει εις βάρος σου και εσύ θα είσαι εκεί να το ανεχτείς. Όταν ο άλλος νιώσει το μήνυμα που υποσυνείδητα του στέλνεις, ότι, δηλαδή, δεν αξίζεις, τότε θα κινηθεί ανάλογα προς εσένα.

Αν δεν έχεις όρια, πλησιάζοντας ανθρώπους που εκτιμούν την αξία τους και σέβονται τα όρια τους, όσο και να σε εκτιμούν ή και να σε αγαπούν ακόμα, θα σε αποφύγουν γιατί δεν θα νιώθουν ασφάλεια μαζί σου. Κάθε άνθρωπος έχει ανάγκη από σταθερότητα στα συναισθήματα σε μια σχέση, που αυτή τη διασφαλίζει  η ικανότητα του άλλου ανθρώπου να συνδιαλέγεται με σεβασμό και εκτίμηση στην αξία του.

Τα όρια που έχεις σε βοηθούν στην προσγείωση στην πραγματικότητα. Προσγειώνεσαι όταν αντιλαμβάνεσαι ότι ο άλλος άνθρωπος που σε αγαπάει, έρχεται προς εσένα με τις πληγές του, με τον τρόπο που του φέρθηκαν, με τη εσφαλμένη εικόνα που έχει για την πραγματικότητα, τις σχέσεις, τον εαυτό του. Αν εσύ οριοθετείσαι και αποφασίζεις να κάνεις δεκτή μοναχά όποια συμπεριφορά εναρμονίζεται με το σεβασμό στην προσωπικότητά σου και δεν ακούς κατά γράμμα ό,τι σου ζητούν τα τραύματα του ανθρώπου που αγαπάς, τότε δεν παγιδεύεσαι αλλά ούτε παγιδεύεις και εκείνον σε μια εσφαλμένη εικόνα για τον εαυτό του ώστε να τη συντηρεί. Σε αυτήν την περίπτωση προστατεύεις και τους δυο σας. Αν, για παράδειγμα, ο άλλος άνθρωπος έχει απαξιωθεί στο παρελθόν ή έχει χρησιμοποιεί ή έχει κακοποιηθεί, τότε σε πλησιάζει λέγοντας σου τα εξής με υποσυνείδητο τρόπο φυσικά και χωρίς να το αντιλαμβάνεται: Απαξίωσέ με, χρησιμοποίησέ με, κακοποίησέ με. Όταν εσύ δεν έχεις όρια, μπαίνεις υποσυνείδητα στη θέση που σου ζητά το απαξιωμένο κομμάτι του εαυτού του, γίνεσαι ο άλλος που του φέρθηκε έτσι και χωρίς να το αντιλαμβάνεσαι του φέρεσαι όπως νομίζει πως θα ήθελε, όπως του φέρθηκαν κι οι άλλοι. Με απαξιωτικό τρόπο, με χρήση, με κακοποίηση. Αυτό βέβαια έχει συνέπειες σε σένα γιατί αλλάζεις σε κάτι που δεν  είσαι εσύ, σε εκείνον γιατί υφίσταται το ίδιο και πλέον πιστεύει πως μόνο αυτή η συμπεριφορά του αξίζει, στη σχέση σας. Ένα άλλο σενάριο που μπορεί να συμβεί όταν χάνεις τα όρια σου, είναι να γίνεσαι αυτό που νομίζει ότι είναι εκείνος, να βλέπεις τον εαυτό σου όπως τον βλέπει ο τραυματισμένος του εαυτός και να φέρεσαι στον εαυτό σου και στον άλλον με απαξιωτικό τρόπο. Νιώθεις αφενός πως δεν αξίζεις αφετέρου του δίνεις την εντύπωση πως έχει δίκιο να αισθάνεται όπως αισθάνεται, απαξιωμένος, αντικείμενο χρήσης, κακοποιημένος. Μην ξεχνάς πως ένας τραυματισμένος άνθρωπος σε πλησιάζει με ένα αμυντικό αντικείμενο, προσπαθώντας να αμυνθεί ώστε να μην πληγωθεί ξανά. Όταν τον προσεγγίζεις με όρια, αυτό το αντικείμενο δεν στρέφεται ούτε προς εσένα ούτε προς εκείνον, κατόπιν υποσυνείδητης εντολής, αλλά χάνει τη χρήση που είχε ως τώρα και χρησιμοποιείται ως μια δεξιότητα που ενισχύει την επιμονή, την υπομονή και τη δέσμευση.

Όταν έχουμε όρια, νιώθουμε ασφαλείς. Ανοιγόμαστε με ασφάλεια στον άλλον άνθρωπο γνωρίζοντας πως θα προστατεύσουμε τα συναισθήματά μας και τις σχέσεις μας.

Όταν έχουμε όρια αγαπάμε αληθινά, γιατί ο σεβασμός που νιώθουμε ο ένας για τον άλλον μας κάνει να νοιαζόμαστε για αυτό που πραγματικά θέλουμε για τον εαυτό μας και τις σχέσεις μας, για αυτό που κάνει καλό σε μας και στις σχέσεις μας.

Αγγελική Μπολουδάκη – Ειδικός Ψυχικής Υγείας