Οι άνθρωποι προστατεύουν ό,τι αγαπούν, αγαπούν ό,τι καταλαβαίνουν, και καταλαβαίνουν ό,τι διδάσκονται. (Ζακ Ιβ Κουστώ)
24 Φεβρουαρίου 2020
Τα όρια προστατεύουν τις σχέσεις μας
26 Φεβρουαρίου 2020

Η πληγή θρέφει, τα χείλη της σμίγουν αργά σαν αυλαία βυσσινιά κι ύστερα από χρόνους στη θέση της μένει ένα σημάδι, μια ρόδινη ουλή που σκύβει και τη φιλάει

Η πληγή θρέφει, τα χείλη της σμίγουν αργά σαν αυλαία βυσσινιά κι ύστερα από χρόνους στη θέση της μένει ένα σημάδι, μια ρόδινη ουλή που σκύβει και τη φιλάει.
Όλοι αγαπούν τα τραύματά τους.

Τα κρύβουν με ωραία ατσαλάκωτα υφάσματα, ξέρουν όμως σε ποια μεριά του κορμιού τους άνθισαν, μαράθηκαν, έφαγαν δέρμα και κρέας δικό τους.
Γι’ αυτό τ’ αγαπούν και, σε ώρες μοναξιάς που κανείς δεν τους βλέπει, σκύβουν και με λατρεία τα φιλούν τα βαθιά, σκοτεινά τραύματά τους.

Επαμεινώνδας Γονατάς

Δεν είμαστε μόνο τα χαρακτηριστικά μας, τα πιστεύω μας, τα συναισθήματα και οι σκέψεις μας.

Είμαστε και τα τραύματά μας.

Αν δεν έχουμε ασχοληθεί μαζί τους, αν δεν τα έχουμε επουλώσει, μας επηρεάζουν. Διαστρεβλώνουν την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας και για την πραγματικότητα μας. Δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε αυτό που είμαστε, αυτό που πραγματικά θέλουμε.

Όσο κι αν έχετε απομακρυνθεί χρονικά από τότε που συνέβη το γεγονός που σας προκάλεσε το τραύμα, επηρεάζεστε από αυτό. Τα συναισθήματα, οι σκέψεις, οι συμπεριφορές σας προσδιορίζονται από συναισθήματα που νιώθετε από το τραύμα σας.

Τι σας δυσκολεύει να το αναγνωρίσετε; Για να μην έρθετε σε επαφή με την πραγματικότητα αυτού που συνέβη και τον πόνο που νιώσατε, το αρνηθήκατε. Κι όταν τολμάτε να έρθετε σε επαφή με αυτό, ο τρόπος που αντιμετωπίζετε τις σκέψεις, τα συναισθήματά σας για αυτό περνούν από ένα αυστηρό φίλτρο επίκρισης. Ο θυμός μεταλλάχθηκε σε ενοχή, κάτι που που εντείνει τη  σύγχυση, δεν σας αφήνει να δείτε καθαρά το τραύμα, να το ονομάσετε, να αντιμετωπίσετε την αλήθεια, να το επικοινωνήσετε, να το μοιραστείτε, να αναλάβετε την ευθύνη της θεραπείας του.

Γιατί, άραγε, επικρίνετε τον εαυτό σας, με αποτέλεσμα να νιώθετε ενοχές και σύγχυση; Επειδή ένα μικρό παιδί μέσα σας πιστεύει πως αν είχε κάνει κάτι διαφορετικό, θα το είχε προλάβει, δεν θα είχε υποφέρει τόσο πολύ. Αυτή η πεποίθηση γίνεται έλεγχος, θεωρώντας τον εαυτό σας ένοχο. Αρνούμενοι το τραύμα σας, δεν νιώθετε τόσο έντονα τον πόνο, παρότι απωθείται και εμφανίζεται με διάφορα συμπτώματα, ψυχικά ή σωματικά. Με αυτόν τον τρόπο νομίζετε ότι μπορείτε να ελέγξετε στη φαντασίωσή σας αυτό που ζήσατε, τα συναισθήματα που αισθανθήκατε τότε, την εικόνα που σχηματίσατε για σας. Έτσι όμως ελέγχετε το κάθε τώρα, δεν το βλέπετε όπως είναι, δεν το αισθάνεστε όπως είναι, δεν σκέπτεστε για αυτό σύμφωνα με αυτό που είναι, δεν το αντιμετωπίζετε σύμφωνα με αυτό που θέλετε ή δεν θέλετε εσείς.

Οι περισσότεροι από μας αντιδράμε με ένα αυτόματο τρόπο επαναλαμβάνοντας σενάρια σκέψης, συναισθημάτων και συμπεριφορών, που τα περισσότερα από αυτά υπαγορεύονται από το τραύμα μας. Η αλήθεια μας, οι επιθυμίες μας, ο τρόπος που ζούμε τη ζωή μας υπαγορεύονται κι αυτά από το τραύμα μας. Δεν διαχειριζόμαστε τα συναισθήματα και τις σκέψεις μας σε οτιδήποτε βιώνουμε αλλά είμαστε διαρκώς σε μια ετοιμότητα να ελέγξουμε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αυτό που ζούμε, για να μην έρθουμε σε επαφή με το τραύμα του παρελθόντος μας.

Τι σας βοηθάει;

Να δεχτείτε το τραύμα σας. Να το ονομάσετε, να το εκφράσετε, να το μοιραστείτε θεραπευτικά. Αν δεν αντιμετωπίσετε τον πόνο από τις επώδυνες αναμνήσεις, θα νιώθετε σύγχυση στις εμπειρίες της ζωής σας. Υπάρχουν εμπειρίες που μας προκαλούν πόνο, ταυτόχρονα όμως εξελισσόμαστε σε αυτές, με την έννοια ότι αναπτύσσεται η αλήθεια μας σε αυτές. Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε διαδικασία αλλαγής είναι επώδυνη, γιατί γκρεμίζονται οι αυταπάτες μας, ενώ ο συνηθισμένος τρόπος να βλέπουμε και να ζούμε την πραγματικότητα ανατρέπεται. Υπάρχουν αντίθετα εμπειρίες όπου η αλήθεια καταπιέζεται, όπου δεν υπάρχει δυνατότητα προσωπικής ανάπτυξης, όπου η εμπειρία προκαλεί αναδίπλωση στον εαυτό, όπου η συνεξάρτηση είναι η μορφή σχέσης, όπου η ψυχοσυναισθηματική ακεραιότητα περιορίζεται, όπου δεν υπάρχει ειλικρίνεια, όπου η δυνατότητα σύνδεσης με τον εαυτό δεν πραγματοποιείται εξαιτίας της σύγχυσης που σου προκαλεί η εμπειρία. Αν η ενοχή, δεν γίνει θυμός και στη συνέχεια θλίψη και αποδοχή του γεγονότος και όλων των συναισθημάτων που σας προκάλεσε, θα σας συνοδεύει η ενοχή και ένας αδικαιολόγητος θυμός και θα αλλοιώνουν τη σχέση σας με την πραγματικότητα.

Ένας άνθρωπος αφηγείται μια εμπειρία: Είδα ένα όνειρο. Περπατούσα κρατώντας κάτι. Δεν μπορούσα να καταλάβω τι ήταν. Ήταν κάτι το οποίο δεν είχε μορφή, ίσως γιατί δεν άντεχα να το δω όπως ήταν. Ήταν η πληγή μου. Σαν να με καλούσε να τη δω, να την αναγνωρίσω για αυτό που ήταν.  Να της δώσω μια θέση μέσα μου. Με όλα τα συναισθήματα που τη συνόδευαν. Στην αρχή προσπάθησα να την ξεφορτωθώ, μετά να την εξιδανικεύσω, μετά να δικαιολογήσω. Πέρασα από όλα τα στάδια νομίζω, μέχρι να τη δεχτώ όπως ήταν. Μου πήρε πολύ καιρό να γίνει η ενοχή θυμός. Μου πήρε πάρα πολύ καιρό να αποδεσμευτώ από τον θυμό. Ήταν απαραίτητος όμως αυτός ο καιρός, γιατί με βοήθησε να μάθω να σέβομαι τα όριά μου, να γνωρίσω τι θέλω και τι δε θέλω στη ζωή μου. Σε ποια εμπειρία νιώθω ο εαυτός μου και σε ποια δεν το νιώθω. Τώρα πλέον βλέπω το σημάδι της και δεν πονώ πια. Με αποδέχομαι και με αυτό. Ένας από τους λόγους που δεν αποδεσμευόμουν από τον θυμό μου ήταν η απώλεια, ή πιο συγκεκριμένα ο φόβος για την απώλεια. Φοβόμουν πως αν έχανα τον θυμό μου, δεν θα έβαζα ποτέ όρια, όπως κι αν τα έβαζα, που η αλήθεια είναι ότι δεν το έκανα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Τώρα που δεν φοβάμαι την απώλεια, μπορώ να δεχτώ την απουσία του. Μπορώ να αποδεσμευτώ από την ανάγκη μου για επώδυνα συναισθήματα, που με κάνουν να είμαι σε άμυνα ή σε επίθεση, προκειμένου να βάζω όρια σε ό,τι με πληγώνει. Δεν χρειάζεται να δικαιολογώ, κατανοώ τον εαυτό μου, κατανοώ τους ανθρώπους που μαζί τους αναπτύσσομαι κι εγώ. Τώρα που μπορώ να θυμώνω με ό,τι πρέπει να θυμώνω, εκφράζοντας το συναίσθημά μου με τον τρόπο που θέλω, μπορώ να συνδέομαι επικοινωνώντας και το θυμό μου, χωρίς η σχέση να τραυματίζεται με ανεπανόρθωτο τρόπο. Μπορώ να συγχωρέσω ό,τι συνέβη στο παρελθόν όχι δικαιολογώντας αλλά αποδεσμεύοντας το συναίσθημά μου όπως και τον εαυτό μου από κάθε εξαρτητική εμπλοκή. Μέσα από την αποδέσμευση, άρχισα να εμπιστεύομαι. Στη δικαιοσύνη, όπως και σε μια ανώτερη δικαιοσύνη, παρότι στο παρελθόν δεν πίστευα ποτέ σε αυτήν. Αρχίζω να αγαπώ εμένα μέσα από την πληγή μου, ίσως γιατί κατάφερα να με σεβαστώ και μέσα από αυτήν, να με αγαπήσω και με αυτήν.

Αγγελική Μπολουδάκη